BLACK MARKETBAR &GRILL-4.jpg
 

Duurzame chocolade 

In onze Food topics besteden we deze keer aandacht aan een heerlijke lekkernij, chocola. In Nederland eten we gemiddeld 4 tot 5 kg chocolade per persoon per jaar. De cacao die gebruikt wordt om deze chocolade te maken, komt voornamelijk uit Ghana en Ivoorkust. Ghana en Ivoorkust zijn samen goed voor 20% en 43% van de wereldproductie van cacao.

Steeds meer Nederlandse cacao-verwerkende bedrijven kopen gelukkig duurzame cacao in. Volgens een enquete van het CBS in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit koopt 30% van de cacao-verwerkende bedrijven tegenwoordig duurzame gecertificeerde cacao, in 2014 was dit nog 21%.

Het doel van de Nederlandse cacao sector is om in 2025 100% duurzame cacao te gebruiken voor het produceren van chocolade. De duurzaamheid van chocolade heeft niet alleen met de teelt en het productieproces te maken, maar ook met de arbeidsomstandigheden. Hier zullen we later in deze mailing verder op ingaan.

 

 

De impact van dit geliefde product

Helaas brengt de productie van cacao veel milieuproblemen en slechte arbeidsomstandigheden met zich mee. 

De impact van chocolade begint bij de productie en teelt. Dit komt doordat een cacaoplant ongeveer 20 jaar productief is. Na die 20 jaar moet de boer voor nieuwe aanplant zorgen en hiervoor moet de boer vaak uitwijken naar (helaas) ontgonnen bosgebied. Dit heeft als gevolg dat de productie van cacao tot nu toe heeft gezorgd voor het verlies van ongeveer 8 miljoen hectare tropisch bosgebied. 

Daarnaast zorgt 1 m3 cacaobonen voor ongeveer 10 m3 aan organisch afval en bijproducten. Denk bij bijproducten bijvoorbeeld aan vruchtvlees en de doppen. Gelukkig worden veel van deze bijproducten in Nederland en andere landen weer gebruikt voor het maken van bijvoorbeeld biobrandstof of het wordt gebruikt als bodembedekking in tuinen. Desalniettemin gaat er ook veel verloren.

Ook over de arbeidsomstandigheden in de cacao teelt valt heel veel te vertellen. De boeren zelf verdienen vrijwel niks aan de cacao, wanneer dit vergeleken wordt met wat de producenten van chocola verdienen. Ook komt er veel kinderarbeid voor, vooral in Ivoorkust en Ghana is dit een groot probleem. In deze landen gaat ongeveer 48% van de kinderen met leerplicht niet naar school. Deze kinderen werken vaak in de cacao teelt.

Gelukkig kan het ook anders en is veel chocolade al voorzien van keurmerken die het milieu, de boeren en kinderen beschermen. Maar ook een bedrijf als Tony chocolonely kan nog steeds niet 100% garanderen dat al haar cacoa slaafvrij is geproduceerd!

 

 

3 belangrijke ontwikkelingen op het gebied van duurzame chocolade

1. Opkomst van ‘bean to bar’ merken 

Wanneer een duurzaam chocolade merk helemaal zeker wil zijn van de herkomst van de gebruikte cacao, dan kopen zij de cacaobonen rechtstreeks bij de boer en begeleiden ze vervolgens het hele traject tot in de chocolade fabriek zelf. 

Dit wordt ook wel ‘direct trade’ genoemd. Zo verschepen sommige duurzame ‘bean to bar’ makers hun chocolade zelfs per zeilschip. Steeds meer chocolademerken stappen over op dit principe. 

Dit zijn (helaas) geen grote merken vanwege het intensieve bean to bar proces. Vaak zijn dit kleine chocolatiers die onbekendere, maar eerlijke en duurzame chocolade maken. Deze chocolade wordt vaak gemaakt van cacao uit landen die nog niet massaal leveren aan deze grote merken of importeurs. 

Denk hierbij aan bijvoorbeeld Zuid-Amerika en Madagaskar. De smaak van deze chocolade is vaak een stuk intenser dan die van de grote merken, dit wordt fine-flavour genoemd. De repen zijn vaak ietsje duurder dan de meeste repen die je in de supermarkt kunt vinden. Maar vaak proef je dus wel het verschil. Bovendien draag je op deze manier ook je steentje bij aan een eerlijke teelt en het milieu. 

2. Innovatieve financiering voor cacao boeren 

Tegenwoordig wordt duurzaamheid gezien als een noodzaak en dat is maar goed ook. Dit geldt natuurlijk voor alle bedrijfstakken, maar in het speciaal voor de landbouwsector waar de chocolade-industrie zich in begeeft. 

Cacaobomen kunnen namelijk niet overal groeien, ze hebben een warm en vochtig klimaat nodig. Wanneer cacaoboeren in het verleden werden geconfronteerd met een teruglopende oogst, hadden ze hier een gemakkelijke oplossing voor: bos kappen en opnieuw beginnen. 

Dit is tegenwoordig niet meer acceptabel en de enige duurzame oplossing is nieuwe bomen planten op oude cacao plantages. Helaas drijven de bevolkingsgroei en zwakke landrechten de prijzen van grond enorm op. Waardoor het vermogen van boeren wordt ondermijnd en het bijna onmogelijk wordt om in hun cacao plantages te investeren en ze opnieuw te beplanten. 

Een partnerschap tussen USAID en ECOM tracht dit probleem op te lossen. ECOM heeft namelijk een innovatief financieringsmodel gecreëerd. Dit model helpt boeren om oude of zieke bomen te verwijderen en de plantages opnieuw te beplanten met veerkrachtige en productieve boom soorten. 

Schaduwbomen, mais en/of platanen worden geplant om een diverser inkomen te creëren voor de boeren en zo de productiviteit te verhogen. ECOM helpt met het beheren van deze plantages voor een periode van 3 jaar, en ontvangt een deel van de winst terwijl de initiële investering wordt teruggewonnen. 

Tegelijkertijd brengt USAID het land van de cacaobonen in kaart, om zo de rechten van de cacaoboeren te documenteren. Zo certificeren plaatselijke stamhoofden de kaarten, om meer zekerheid te creëren voor de boeren. Ook worden stamhoofden getraind in bemiddeling, op deze manier kunnen zij de claims van de boeren ondersteunen. 

3. Op weg naar 100% duurzame cacao 

De Nederlandse overheid en bedrijven hebbende doel gesteld om vanaf 2025 alleen nog maar 100% duurzame chocolade op de Nederlandse markt te hebben. Momenteel zitten we op zo’n 50% duurzaamheid volgens dit artikel. Het verduurzamen van chocolade is essentieel wanneer we willen blijven genieten van chocolade. 

De meeste aandacht zal in het begin gevestigd worden op het inkomen van de boeren, kinderarbeid en ontbossing. Dit zijn namelijk de grootste problemen die zich voordoen. Vervolgens wordt gekeken naar de rest van de keten zoals de CO2 voetafdruk en verpakking. 

Wil je hier meer over weten of zien hoe chocolade van boon tot reep wordt gemaakt? Bezoek dan zeker eens Chocao in de Beurs van Berlage van 20 t/m 24 februari.

 
candy-chocolate-sweet-6345.jpg
 

Interessant

Wist je dat in Amsterdam de meest duurzame chocoladefabriek van de wereld wordt gebouwd? Deze fabriek is van de Chocolatemakers en het mooie aan deze fabriek is dat hij geheel zal voorzien in zijn eigen energie behoefte. 

Chocolatemakers werd in 2014 al uitgeroepen tot duurzaamste MKB’er van Amsterdam. Chocolatemakers doet namelijk al veel om energie te besparen. Zo wordt de cacao ingevoerd per zeilschip van Tres Hombres en is de cacao die zij gebruiken geheel biologisch en Fairtrade. Per bakfiets wordt de chocolade naar de winkels verstuurd. 

De nieuwe fabriek zal ook open zijn voor het publiek, zo kan iedereen een kijkje komen nemen hoe deze duurzame chocolade geproduceerd wordt van boon tot reep. 

 

 

Tips & Tricks

1. Kies voor chocolade met een keurmerk of een 'bean to bar' concept. Deze chocolade vind je in de supermarkt, biologische winkel of speciaalzaak. Op welke keurmerken je moet letten? Klik hier voor een lijst met mogelijke chocolade keurmerken. De meest voorkomende en belangrijke keurmerken zijn FairTrade, biologisch en UTZ. Bean to bar chocolade is meestal niet te koop in een supermarkt en heeft ook geen keurmerk. Wel kun je deze chocolade online bestellen of in speciaalzaken kopen. Lees het label goed, daar kun je vinden of het om een 'bean to bar' reep gaat. 

2. Wist je dat chocolade super lang houdbaar is? En je chocolade dus tot ver na de THT-datum kunt eten? Gooi die reep dus niet zomaar weg wanneer de THT-datum is verstreken en lees hier meer over waarom en hoe je chocolade nog kunt eten na de THT-datum. 

3. Check jouw merk via Rankabrand. Zo kun je er direct achterkomen hoe duurzaam jouw favoriete chocolade is. 

Twijfel je nog welke chocolade je het best kunt kopen? Dan helpen wij je graag een handje door hier onze favoriete duurzame chocolade merken en winkels op een rijtje te zetten: 

  • Chocoladeverkopers. Deze webshop verkoopt 350 verschillende soorten chocolade repen, allemaal duurzaam en voornamelijk ‘bean to bar’.  

  • Chocolatemakers. Zoals hierboven reeds genoemd is dit chocolade merk al eerder uitgeroepen tot meest duurzame MKB van Amsterdam en met de komst van de nieuwe fabriek zal het alleen maar duurzamer worden.

  • In de supermarkt? Kies voor Fair Trade Original of Tony Chocolonely. Deze twee merken komen het best uit de test bij Rankabrand. Deze bedrijven hebben beide een bepaalde focus. Zo ligt de focus bij Tony op mensen, eerlijke arbeidsvoorwaarden voor de boeren en goede werkomstandigheden voor een eerlijke prijs. Tony is niet 100% biologisch maar streeft hier wel naar zo is hun cacao bijvoorbeeld wél 100% biologisch. Fair Trade Original legt de focus op (zoals de naam al zegt) fair trade.