afb 1.png

 
 

Speelgoed en plastic

In onze Topic Mailing: 'Plastic & jezelf' gaan we het deze keer hebben over speelgoed. Speelgoed is iets waar ieder kind dol op is en, als het aan hen ligt, nooit teveel van kan hebben. Dit zie je tenminste terug als je kijkt naar de speelgoedindustrie. Deze is goed voor maar liefst 18 miljard euro wereldwijd per jaar! Dat is niet niks.

Daarom vonden wij het tijd om het plastic speelgoed eens onder de loep te nemen. Zo gaan we dieper in op de impact van plastic speelgoed voor zowel mens als milieu. Maar ook wordt er gekeken naar interessante ontwikkelingen op dit gebied, ander gebruik van materialen en grote merken die het roer omgooien.

En ben jij al bekend met de WECF speelgoed wijzer? Deze zullen we ook behandelen in deze mailing. Om het op z'n Klookers af te sluiten, zullen we jullie de nodige tips meegeven over het kopen van duurzaam speelgoed. 

 
 

De impact van speelgoed

Natuurlijk heeft ook plastic speelgoed zo zijn impact op zowel mens als milieu. Hieronder gaan wij kort in op de milieu impact en de impact op de mens, of beter gezegd het kind dat met het speelgoed speelt. 

1. Impact op het milieu

Plastic speelgoed, felgekleurd en vaak goedkoper dan ander speelgoed, is goed voor ongeveer 90% van al het speelgoed dat verkrijgbaar is op de markt. Helaas gaan deze plastic speeltjes niet zo lang mee. Dit zorgt  natuurlijk voor problemen, want het recyclen van zo'n plastic speeltje is nog niet zo makkelijk. Hierdoor eindigen  ze vaak op een grote hoop van niet te recyclen plastic. Waarom? Omdat plastic speelgoed niet alleen uit plastic bestaat maar ook uit nog vele andere materialen zoals bijvoorbeeld metalen. Doordat deze materialen niet gemakkelijk gescheiden kunnen worden, kunnen de plastics die gebruikt zijn voor veel speelgoed dus helaas niet gerecycled worden. 

Het meeste speelgoed wordt gemaakt van PVC. PVC heeft een groot effect op het milieu. Zo blijkt uit een onderzoek dat door het gebruik van PVC jaarlijks 100.000 kilo kwik en 20.000 kilo lood vrijkomt in onze leefomgeving. PVC kan wel gerecycled worden zolang het gescheiden blijft van andere plastics en materialen. Het smeltpunt van PVC ligt namelijk zo laag, dat het al een schadelijk gas is voordat de andere plastics gaan smelten. De machines gaan daardoor oxideren waardoor de mensen die de machines bedienen flauw kunnen vallen. 

Over de productie van plastic en de impact hiervan op het milieu hebben we al eerder een Topic Mailing geschreven. Wil je hier dus meer over weten? Lees dan deze plastic topic mailing! 

2. Impact op de mens

Ook valt er heel wat te zeggen over de impact van plastic speelgoed op de mens, of beter gezegd, het kind. Dit is vooral gefocust op gezondheid. Kinderen stoppen nu eenmaal graag alles wat ze te pakken kunnen krijgen in hun mond

Speelgoed wordt dus veelal gemaakt van PVC. Zo worden er 90% weekmakers gebruikt in PVC en ontwikkeld PVC dioxine wat beide schadelijke gevolgen kan hebben voor de gezondheid van kinderen. De weekmakers zitten voornamelijk in zacht plastic, ook wel bekend als Ftalaten. Weekmakers kunnen uitwalmen of vrijkomen wanneer plastic in aanraking komt met de huid, zweet of speeksel. Deze ftalaten lijken op hormonen waardoor het lichaam van slag kan raken. Uit onderzoek is vastgesteld dat ftalaten allergieën kunnen veroorzaken. Alle andere beweringen, zoals dat ftalaten schade kunnen aanbrengen aan nieren, lever en voortplantingsorganen, moeten nog bewezen worden. Wel vermoeden onderzoekers dit

In 2018 werden ongeveer 290 soorten speelgoed ontdekt waarin onwettige gehaltes aan giftige stoffen zaten die verboden zijn door de EU. Deze zijn verboden omdat deze stoffen in verband gebracht zijn met zware gezondheidsproblemen. Dit wordt meestal ontdekt via een internationaal systeem, Rapex. Via dit systeem waarschuwen landen elkaar over verdachte producten. 

Ook werd er een tijdje terug in Oost-Europa 31.590 producten aan Chinees speelgoedvernietigd. Dit wegens een te hoge concentratie van weekmakers in het speelgoed. De douanediensten controleerden 438 transporten van ongeveer 2,2 miljoen producten aan speelgoed. Wat merkwaardig was, was dat al het vernietigde speelgoed voorzien was van een CE-markering. Deze markering mag alleen worden gegeven voor producten die voldoen aan de Europese veiligheidsnormen. 

 
 

Ontwikkelingen op het gebied van speelgoed


1. Lego gaat bio plastic gebruiken 
Plastic is natuurlijk een super materiaal om bouwsteentjes mee te maken. En als je het aan LEGO vraagt is dit natuurlijk helemaal waar. De LEGO blokjes passen altijd naadloos op elkaar, zelfs de blokjes die al jaren oud zijn! LEGO gebruikt tot nu toe alleen fossiele bronnen om hun blokjes te produceren. Maar met alle nieuwe kennis van tegenwoordig en de reeds ontwikkelde alternatieven, kon LEGO natuurlijk niet achterblijven. 

Daarom kondigde LEGO vorig jaar aan dat het was begonnen met het maken van polyetheen onderdelen uit de resten van jawel, suikerriet! De eerste onderdelen gemaakt van duurzaam plastic zijn vorig jaar in productie genomen. 

Hoe wordt deze duurzame LEGO dan gemaakt? Uit de resten van suikerriet wordt eerst ethanol gemaakt. Vervolgens wordt dit omgezet in etheen, wat via een bepaald proces verandert in (bio)polyetheen. Helaas heeft LEGO niet bekend gemaakt welke processen hier precies voor worden ingezet. 

Het maken van LEGO blokjes en andere onderdelen uit suikerriet resten is een eerste stap in de richting van een ambitieus doel dat dit bedrijf zichzelf heeft gesteld. LEGO wilt namelijk in het jaar 2030 het grootste deel van de productie doen vanuit duurzame bronnen. Dit geldt niet alleen voor het product maar ook voor het verpakkingsmateriaal. LEGO heeft hiervoor een speciaal onderzoekscentrum opgericht. 

2. Houten speelgoed is terug

Houten speelgoed bestaat natuurlijk al eeuwen, maar toch heeft het recent een nieuwe comeback gemaakt. Waarom? Omdat mensen op zoek zijn naar alternatieven voor het plastic speelgoed en liever een product kopen dat langer meegaat. Houten speelgoed is natuurlijk niet altijd een duurzame oplossing, dit hangt af van wat voor een soort hout is gebruikt en hoe de bossen worden beheerd waar het hout vandaan komt.  Houten speelgoed is ecologisch. Wanneer je duurzaam(!) houten speelgoed koopt bestaat dit voornamelijk uit hout en kan het eventueel lijm, een schroef en verf op waterbasis bevatten.

Rubberboom houten speelgoed. Houten speelgoed gaat lang mee en het wordt ook vaak duurzaam geproduceerd (let hier wel op het keurmerk!). Met een stuk speelgoed kun je een boom een 2e leven geven. Zoals speelgoed dat is gemaakt van de rubberboom. Wanneer een rubberboom ongeveer 25 jaar oud is, stopt deze boom met het produceren van rubber. Vroeger werden deze bomen verbrand, maar nu worden ze omgehakt en gebruikt voor de productie van houten speelgoed. Hierdoor wordt jaarlijks 600.000 hectare tropisch woud gered van de brandstapel. 

3. Green Toys 

Green toys is een speelgoedfabrikant uit San Francisco. Zij gebruiken gerecyclede plastic melkkannen om hun speelgoed te maken. Het materiaal dat zij uiteindelijk gebruiken voor hun speelgoed heet high-density polyethyleen (HDPE). Dit materiaal wordt beschouwd als een van de veiligste en schoonste plastic soorten. De producten zijn ontworpen zonder BPA, PVC, ftalaten of uitwendige coatings. Daar blijft het niet bij, want ook aan de verpakking is gedacht: deze wordt namelijk gemaakt van gerecycled karton en wordt bedrukt met (bio) soja-inkt. 

De gehele toeleveringsketen van Green Toys vindt plaats in Amerika, waarvan zelfs 90% zich bevindt in de omgeving van San Francisco. Dit bespaart natuurlijk enorm in CO2 uitstoot (want de grootste afname is ook in Amerika) en zo kan het bedrijf ook gemakkelijk de controle houden over de duurzaamheid van hun producten. 

4. Speelgoed van bamboe 

Er wordt ook steeds meer speelgoed gemaakt van bamboe. Dit materiaal is enorm sterk en duurzaam. Net zoals hout, gaat speelgoed van bamboe ook enorm lang mee. Bovendien groeit bamboe erg snel en zijn er geen pesticiden nodig. Het enige dat eigenlijk nodig is voor de groei van bamboe, zijn zon en water! Na de oogst blijft de plant staan en gaat de groei gewoon door. Hierdoor hoeven geen bossen gekapt te worden. Het gewas absorbeert zelfs meer koolstofdioxide, wat een positief effect heeft op het klimaat. Tevens produceren de planten 30 tot 35 procent meer zuurstof dan andere bomen. Bovendien is bamboe geheel afbreekbaar en dus niet milieuverontreinigend. 

Een goed voorbeeld hiervan is het bamboespeelgoed van Hape. Dit is vervaardigd uit bamboe van een eigen aangelegd en onderhouden bamboebos. Hape focust niet alleen op het milieu maar ook op de mens. Zo hebben zij speciale projecten opgezet waarmee ze scholen bouwen en zelfs leer centra om zo de ontwikkeling van kinderen en hun families te stimuleren en ze een betere toekomst te bieden. 

 
 
 
 

 

Interessant

De WECF speelgoed wijzer is een gids gecreëerd door de Women in Europe for a Common Future (WECF). Dit internationale duurzaamheidsnetwerk werkt hard aan een gezond leefmilieu voor iedereen. Zo kwam ook de speelgoedwijzer tot stand. "Politici zijn duidelijk niet happig op een verbod op gevaarlijke chemische stoffen in speelgoed", aldus Alexandra Caterbow, speelgoeddeskundige van WECF. Onafhankelijke tests hebben bevestigd dat bijna al deze gevaarlijke stoffen gemakkelijk kunnen worden vervangen door veilige alternatieven. Helaas zijn er weinig beschikbare etiketten die de consument echt kan vertrouwen, en is er geen verplichting voor fabrikanten om een lijst van de chemische inhoud van speelgoed uit te geven. 

Gebaseerd op deze feiten is de speelgoedwijzer gecreëerd. De WECF Speelgoedwijzer omvat de categorieën poppen, puzzels, knuffels, houten en plastic speelgoed, verf, cosmetica, en elektronisch speelgoed. WECF adviseert bijvoorbeeld aan ouders om alleen speelgoed te kopen dat afkomstig is uit bedrijven die gebruik maken van natuurlijke materialen en om de producten te wassen voor gebruik. Voor plastic speelgoed geldt dat kan worden gekeken naar het ‘PVC-vrij’ of 'ftalaat-vrij'.

Naast het aanbieden van de verschillende productgroepen, geeft de gids tips voor het aanschaffen van speelgoed: Het motto van de gids is ’Minder is meer‘: minder speelgoed, betere kwaliteit en betrouwbare labels (eco-labels). Iets waar wij helemaal achter staan! De gids wijst de consument op het recht dat zij hebben om detailhandelaren te vragen of een bepaalde stof aanwezig is in een bepaald stuk speelgoed, en op het recht binnen 45 dagen een reactie te ontvangen. Helaas is dit recht van informatie momenteel alleen van toepassing bij bepaalde stoffen. 

Klik hier om direct naar de speelgoedwijzer te gaan! 

 
 
 

 

Tips & Tricks


  1. Minder is meer! Koop minder speelgoed, maar kies voor meer kwaliteit.

  2. Koop geen speelgoed dat geparfumeerd is, chemisch ruikt of onaangenaam aanvoelt.

  3. Vermijd goedkoop speelgoed; dit gaat vaak niet zolang mee en zal dus sneller bij het afval eindigen. Investeer liever in kwaliteitspeelgoed van bijvoorbeeld bamboe, hout of andere gerecyclede materialen. Voor jarenlang speelplezier.

  4. Let op het Duitse GS-keurmerk. Dat is een onafhankelijk keurmerk en geeft in ieder geval aan dat het product volledig voldoet aan de wettelijke gezondheidsrichtlijnen.

  5. Producten gemaakt van hout, katoen, metaal en natuurrubber zijn allemaal goede alternatieven voor plastic speelgoed. Let wel op, dat de producten een certificering dragen of dat het merk gebruik maakt van duurzame en/of ecologische en biologische materialen.

Benieuwd waar je terecht kunt in Nederland voor duurzaam speelgoed? Wij zetten een aantal webwinkels voor je op een rijtje: 

Reiger en de Raaf
Een piepjong bedrijf van pedagoog Florrie en techneut Jelle. Zij staan voor duurzaam speelgoed wat generaties mee gaat, die geen plastic bevatten en gemaakt zijn onder goede arbeidsomstandigheden. Daarnaast hoeft kinderspeelgoed je interieur helemaal niet te verpesten vinden zij! Het speelgoed dat je op de website vindt is daarom ook gewoon mooi.
Voor Klookeraars geven ze een fijne korting van 10%, als je boven de 25,- besteld. Gebruik code: Klooker10 
Ga hier naar de website!

Greenjump 
Bij Green Jump vind je veilig speelgoed waarvan je 100% zeker weet dat er geen schadelijke stoffen inzitten. Green Jump kiest voor speelgoed van natuurlijke materialen zoals houten auto’s, houten blokken, knuffels van biologisch katoen en zelfs natuurlijke materialen om te knutselen zoals klei van bijenwas.

Waschbaer 
Waschbaer stelt hoge eisen aan het eco-speelgoed. Het houten speelgoed wordt gemaakt van natuurlijk of biologisch geboend hout. De poppen zijn gemaakt van katoen of wol. Speelgoed dat uit kunststof bestaat moet worden gemaakt van veilig plastic, met betrekking tot BPA en ftalaten.

Little Greeny 
Little Greeny heeft speelgoed in allerlei verschillende soorten en maten voor verschillende fasen van ontwikkeling van je kleintje. Babyspeelgoed en kinderspeelgoed is allemaal ecologisch verantwoordelijk gemaakt, zoals het GOTS gecertificeerde merk Qukel. Het speelgoed dat ze bieden, helpt mee om de band met je kleintje te versterken. 

Ben je een beetje handig en creatief? Dan kun je natuurlijk ook zelf aan de slag gaan en je eigen duurzame speelgoed maken voor kinderen! 

Zo kun je bijvoorbeeld van oude keuken- en toiletrollen een knikkerbaan maken of van een oud nachtkastje een werkplaats! Hoe je dit maakt lees je hier.